Dengeli ve sağlıklı beslenme nasıl olur?
banner reklam
Uzmanlar, dengeli ve sağlıklı beslenmenin yalnızca diyet gibi belli dönemlerde yapılmasındansa bir yaşam biçimi olarak benimsenmesinin daha doğru olduğuna vurgu yapıyor.

Bebeklerde anne sütü veya formülalar ile başlayan süreçten, yetişkinlik ve yaşlılık dönemine kadar tüm yaş gruplarında sağlıklı ve dengeli beslenme konusunda gerekliliklerin yerine getirilmesi, hastalıklardan korunmak ve ideal vücut kütlesine sahip olmak açısından büyük önem taşır.

SAĞLIKLI BESLENME NEDİR?

İnsan vücudunda günlük fonksiyonların yerine getirilebilmesi için besinlere ihtiyaç duyulur. Tüketilen besinler vücutta fiziksel aktivite ve biyolojik işlevler için gereken enerji kaynağını oluşturur.

Sindirim, solunum, boşaltım, dolaşım, sinir, iskelet ve kas sistemlerinin sorunsuz bir şekilde çalışması, hormonlar ve vücut salgılarının sağlıklı bir şekilde üretilmesi, motor becerilerle bilişsel fonksiyonların sağlıklı bir biçimde devam ettirilmesi için vitamin ve minerallere olan gereksinimlerin tam olarak karşılanması çok büyük bir öneme sahiptir.

SAĞLIKLI BESLENME NEDEN ÖNEMLİDİR?

Vücut fonksiyonlarının sağlıklı bir şekilde sürdürülebilmesi için protein, karbonhidrat, yağ, vitamin, mineral ve diyet lifleri besinlerle birlikte yeterli miktarda vücuda alınmalıdır.

 

Bunun için her besin türünden yeterli miktarda ve aşırıya kaçmadan tüketilmeli, diyette çeşitlilik sağlanmalıdır. 

  • Alınan besinlerin içerik ve oranları fizyolojik olmalı
  • Alınan enerji miktarına dikkat edilmeli
  • Öğünler sık ve az olarak alınmalı
  • Protein ve karbonhidrat oranlarına dikkat edilmeli.
  • Yağ sınırlamasına önem vermeli
  • Taze meyve ve sebze tüketimi artırılmalı
  • Enerji kaynağı olarak dengeli tahıl ürünleri tüketilmeli
  • Şeker ve tatlı tüketimi azaltılmalı
  • Su ve sıvı besin alımına dikkat edilmeli
  • Besinler, uygun saklanmalı ve uygun pişirilmeli
  • Düzenli egzersiz yapılmalı

SAĞLIKSIZ BESLENMEYE BAĞLI OLARAK GÖRÜLEBİLEN SORUNLAR NELER?

Ülkemizde ve dünyada beslenmeye bağlı olarak en sık görülen sağlık sorunu obezitedir. Fazla kiloluluğun ileri bir boyutu olan obezite; kalp ve damar hastalıkları, diyabet, hormonal hastalıklar ve metabolik sendrom gibi birçok hastalığın en önemli risk faktörlerinden bir tanesidir.

Sağlıksız, dengesiz veya yetersiz beslenme durumunda ortaya çıkan kötü beslenme tablosu, tıp dilinde malnütrisyon olarak adlandırılır. Malnütrisyon ile birlikte sıklıkla görülen sağlık sorunlarından bazıları şunlardır:

  • Vitamin ve mineral eksiklikleri
  • Zayıflık
  • Tiroid hastalıklar
  • İnfertilite (kısırlık)
  • Büyüme ve gelişim geriliği
  • Sık geçirilen enfeksiyonlar
  • Unutkanlık, konsantrasyon güçlüğü ve bilinç bulanıklığı
  • Yorgunluk ve halsizlik
  • Anemi (kansızlık)
  • Organ fonksiyonlarında bozulmalar
  • Kemik ve eklem hastalıkları
  • Kas kaybı (sarkopeni) ve kas gücünde azalma

SAĞLIKLI BESLENME PROGRAMI NASIL OLUŞTURULUR?

Sağlıklı beslenme programı oluşturulurken besin yoncasından faydalanmak konunun basitleştirilmesi açısından fayda sağlayabilir. 4 yapraktan olan besin yoncası 4 besin grubunu ifade eder. Bu gruplar süt ve süt ürünleri, et, yumurta, balık ve kuru baklagiller, meyve ve sebzeler ile tahıllardan oluşur.

Yine sağlıklı bireyler günde 2-3 porsiyon et veya balık tüketmelidir. Yumurta tüketimi çocuklarda veya sağlıklı yetişkinlerde günde 1 adet olabilirken, kalp ve damar hastalarında haftada 1-2 kez olmalıdır. Bu grupta yer alan diğer besinler olan kuru baklagiller haftada 2-3 kez tüketilmeli, haftanın en az 2 günü ise balık tüketimine özen gösterilmelidir.

İnsanlarda günlük enerji gereksinimi ortalama 2000 kaloridir. Bu ortalama bir rakam olmakla birlikte erkeklerde, gençlerde ve fiziksel aktivite düzeyi yüksek olanlarda günlük enerji gereksinimi daha yüksek iken kadınlarda, yaşlılarda ve hareketsiz yaşam tarzına sahip olan bireylerde ise bu gereksinim daha düşüktür.

Tüm bu bilgiler sağlıklı bireyler için geçerli olup herhangi bir hastalığı olan kişiler veya düzenli olarak ilaç kullananlarda beslenme programında değişiklikler yapılması gerekir. Bu nedenle sağlıklı beslenmeye başlamak isteyen bireylerde öncelikle rutin sağlık kontrolleri yapılmalı, sonrasında bunların düzenli olarak tekrarlanması sağlanmalıdır. 

Eğer siz de sağlıklı beslenmek için bir uzmandan destek almak veya mevcut hastalıklarınıza uygun sağlıklı beslenme programı oluşturmak istiyorsanız, sağlık kuruluşlarına başvurabilir, sağlık kontrollerinizin tamamlanmasının ardından doktor ve diyetisyen öncülüğünüzde beslenme rutininizi belirleyerek daha sağlıklı bir yaşam sürebilirsiniz.

Bu İçeriğe Tepki Ver (en fazla 3 tepki)

Yorumlar

http://trnet.tv/assets/images/user-avatar-s.jpg
Write the first comment for this!

Facebook Yorumları